Struktury Nerwowe w Chorobie Zwyrodnieniowej Kręgosłupa – Nowe Odkrycia i Techniki Leczenia

Struktury nerwowe w przebiegu choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa mogą być uciskane w różnych miejscach – zarówno w obrębie kanału kręgowego, jak i kanałów korzeniowych.

Uciski w Kanałach Korzeniowych

W przypadku ucisku na nerwy w obrębie kanału korzeniowego, inaczej zwanego kanałem lub otworem międzykręgowym, mamy do czynienia z tzw. ciasnotą otworu międzykręgowego. Warto zaznaczyć, że termin „otwór międzykręgowy” nie jest w pełni poprawny.

Rycina 1: Metoda pomiaru. Linia fioletowa przedstawia maksymalny wymiar pionowy [y1 wymiar max]; linia żółta przedstawia płytkę graniczną trzonu kręgu.

Rycina 2: Powierzchnia; zbliżenie zmierzonej powierzchni z rysunku 1. Fioletowa linia przedstawia granice obliczonej powierzchni.

Dorsal Root Ganglion

W obrębie kanału korzeniowego znajduje się zwój grzbietowy czuciowy (ang. Dorsal Root Ganglion, DRG), który jest skupiskiem komórek czuciowych odpowiedzialnych za przewodzenie impulsów z kończyn i tułowia do rdzenia kręgowego, a następnie do mózgu. Ucisk tego zwoju może prowadzić nie tylko do zaburzeń czucia w postaci parestezji i dyzestezji, ale także do dolegliwości bólowych oraz neuropatycznych zaburzeń czucia.

Rycina 3: Zrzut ekranu z Slicer 3D pokazujący metodologię tworzenia rekonstrukcji 3D otworów międzykręgowych.

Problem z Identyfikacją Ucisków

Często głównym problemem jest identyfikacja oraz leczenie ucisków struktur nerwowych w obrębie kanałów korzeniowych. Dlatego kluczowa jest właściwa diagnoza i ocena zmian, co umożliwia skuteczne leczenie.

Nowatorskie Badania

Zespół badawczy kierowany przez prof. Łukasza Kubaszewskiego jako pierwszy dokładnie opisał i scharakteryzował kształt oraz wymiary kanału korzeniowego na podstawie badań tomografii komputerowej pacjentów cierpiących na zespoły bólowe kręgosłupa.

Rycina 4: Przykładowe modele 3D kanałów międzykręgowych po lewej stronie na poziomie L4/L5 (zielony) i L5/S1 (brązowy) przed wyodrębnieniem ich z modelu kręgosłupa.

W pracy opublikowanej w 2024 roku po raz pierwszy przedstawiono trójwymiarową rekonstrukcję kanału korzeniowego w segmentach ruchowych L4/L5 i L5/S1. Prezentowane filmy pozwalają na dokładne zobrazowanie skomplikowanej morfologii kanału korzeniowego.

Zastosowanie Wiedzy

Nowa wiedza zdobyta w tych badaniach staje się podstawą do weryfikacji obecnych technik operacyjnych. Otwiera również szersze możliwości wykorzystania technik endoskopowych w leczeniu ucisków na korzenie nerwów rdzeniowych, ograniczając przy tym konieczność stosowania implantów.

Technika Endoskopii UBE

Największe możliwości w tym zakresie daje przede wszystkim technika endoskopii UBE (ang. Unilateral Biportal Endoscopy).